Krasopis i rukopisno pismo

Krasopis i rukopisno pismo

Pisma za tekstove javne namjene nazivamo “formalnim”. “Rukopisna”, tj. “neformalna” su pisma za svakodnevnu ili osobnu uporabu. Rimljani su u tu svrhu koristili “kurzive” (stariji – majuskulni i “mlađi” – minuskulni).

U srednjem vijeku neformalna pisma postaju nepotrebna jer se njime služi samo kler i vladari. Revitalizacija rimskih rukopisnih pisama stvara novi humanistički kurziv koji ponovno započinje i skupinu rukopisnih – neformalnih pisama. Osobina je tih pisama ubrzano i olakšano pisanje. Do kraja XVIII. st. ta se pisma oslanjaju na pisarsku tradiciju i pišu se uglavnom ptičjim perima.

Veliki preokret unosi bakrorez koji, kao tehnika otiskivanja ilustracija, uvelike sudjeluje u oblikovanju knjiga. U tehnici se bakroreza razvija posebno pismo znano kao “bakrorezno englesko rukopisno pismo” koje je zasnovano na vrlo osebujnom tanko debelom potezu bakroreznog dlijeta. Takav se način pisanja počeo pisati na papiru tek krajem XVIII. st. kad je Alois Sennefelder pronalašao elastično čelično pero koje je napravio od opruge satnog mehanizma.

U nas je to pismo poznato pod imenom “krasopis”. Pedesetih godina dvadesetog stoljeća poduka lijepog pisanja, krasopisa, u velikoj mjeri pod utjecajem poslijeratnih reformi u skladu s tadašnjim društvenim uređenjem, jednostavno nestaje iz osnovnog školstva u kojem se podučavalo. U školama se vježbalo pisati u početku kredom na ploči (“pločici”), kasnije olovkom da bi se na kraju pisalo čeličnim perom. Pojednostavljivanje tog pisma i prilagođavanje novim pisaljkama (nalivperu i penkali), snizilo je u velikoj mjeri oblikovne kriterije rukopisnog pisma, preoblikujući postepeno rukopis, a bitne oblikovne značajke “krasopisa” prepuštajući zaboravu.

Današnji se rukopis kod nas podučava u prvom razredu osnovne škole, dok se za usporedbu s u Kini i Japanu podučava (i to kao “lijepo pisanje”) kroz cijelo obrazovanje.